Theo Wikipedia, AI là viết tắt của “Trí tuệ nhân tạo” đề cập đến khả năng của các hệ thống máy tính thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến trí thông minh của con người như: học tập, suy luận, giải quyết vấn đề, nhận thức và đưa ra quyết định.
Với tôi, AI gần gũi với mình nhất chính là Chat GPT. Kể từ ngày mới ra đời, công cụ này nói riêng và AI nói chung hứa hẹn sẽ thay thế con người. Nó sẽ khiến nhiều công việc bị “xóa sổ” và làm nhiều người mất việc. Tôi đã vô cùng sợ hãi và tự hỏi: Làm thế nào để mình không bị sa thải khi AI đang dần xâm chiếm và phát triển mạnh mẽ?
Tôi bắt đầu học cách sử dụng Chat GPT để có được cảm giác an tâm. Tôi tìm hiểu xem nghề nào trong 5, 10, 20 năm tới sẽ không bị thay thế dù AI có phát triển cỡ nào. Tôi cố gắng đọc nhiều hơn về cách tạo prompt rồi lưu về một đống. Nỗi sợ bị bỏ lỡ tràn ngập trong tâm trí trong tôi. Cho đến một ngày, tôi hướng mình vào bên trong.
Tôi có một khoảng thời gian dài không dùng mạng xã hội: xóa tiktok, không đọc threads, thỉnh thoảng vào facebook viết bài rồi đi ra. Tôi hoàn toàn không quan tâm thế giới ngoài kia đang diễn ra như nào. Chat GPT đã phát triển đến đâu rồi. Kinh tế, xã hội đang ra làm sao.
Tôi chỉ tập trung duy nhất vào bản thân mình. Và rồi, tôi bắt đầu bước vào hành trình thức tỉnh. Tôi nhận ra: dù thế giới này có chuyển động như thế nào đi chăng nữa, tôi vẫn có thể bình yên và hạnh phúc được mà hoàn toàn không phụ thuộc vào ngoại cảnh.
Nếu một ngày mất việc thì sao chứ? Chỉ cần vẫn được sống, được thở, chân tay còn hoạt động, trí óc còn minh mẫn thì tôi vẫn có thể làm việc được. Nếu AI thay thế tôi trong công việc này thì tôi sẽ làm công việc khác.
Đau khổ chỉ xuất hiện khi ta cố chấp bám víu vào một điều gì đó, muốn nó tồn tại mãi mãi, không thay đổi hoặc có thể kiểm soát được. Khi không còn bám víu vào công việc ổn định, ngôi nhà cố định, số tiền nhất định, địa vị phải đạt được hay thậm chí là quần áo đẹp, điện thoại xịn, cơm có thịt,… ta thấy hạnh phúc luôn hiện hữu trong mọi khoảnh khắc. Khoảnh khắc ta biết mình còn đang sống, được ngắm nhìn bầu trời xanh biếc, nước biển trong vắt hay hít một luồng không khí mát rượi phả vào lồng ngực mỗi sáng.
Được sống đã là một hạnh phúc. Chưa kể bản thân ta còn vô vàn thứ khác: cơ thể khỏe mạnh, khuôn mặt xinh đẹp, trí tuệ minh mẫn, chân tay lành lặn, đôi mắt tinh anh, đôi tai thông thính, khuôn miệng nói cười,… Chúng ta đang có quá nhiều “điều kiện” để hạnh phúc mà chẳng phải hạnh phúc là điều ai cũng tìm kiếm trong cuộc đời này hay sao?
Vậy chúng ta còn sợ hãi điều gì nữa?
Bạn sợ AI sẽ thay thế mình, bạn bị sa thải và không kiếm được tiền nuôi sống bản thân và gia đình?
Tôi chỉ muốn nói: Chỉ cần bạn không chết, mọi thứ đều có thể thay đổi được. Tất cả những gì đang diễn ra với bạn, chỉ là một trạng thái tạm thời. Những điều bạn lo lắng về tương lai, có thể sẽ xảy ra hoặc không, nhưng dù có là sự thật thì cũng là điều tất yếu bạn phải trải qua. Chống cự hay bình thản đón nhận, cách bạn đối diện sẽ quyết định cảm xúc mình. Vậy nên, ở hiện tại, lo lắng về tương lai vốn là một điều vô nghĩa, hành động mới là điều có ý nghĩa hơn.
Hành động không phải là fomo chạy đi học hết khóa này đến khóa khác về Chat GPT. Bởi có khi bạn chưa kịp học xong thì một con AI khác đã ra đời và siêu việt hơn Chat GPT rồi. Bạn sẽ phải chạy theo nó mãi, mà chưa chắc đã kịp. Thay vào đó, hãy làm điều mà AI không làm được.
Đó là quay về bên trong: phản tư, suy ngẫm và thấu hiểu chính bản thân mình. Để biết điều gì là quan trọng nhất? Điều gì làm mình thấy cuộc sống này có ý nghĩa? Mình muốn sống một cuộc đời như thế nào? Công việc nào là công việc khiến mình thực yêu thích và đam mê, chứ không phải: Công việc nào sẽ không bị AI thay thế?
Hãy quay về bên trong để trả lời những câu hỏi ấy cho chính mình.
Tin tôi đi, rồi bạn sẽ nhận ra, dù bạn có ngưng dùng mạng xã hội 1 năm, cuộc sống của bạn vẫn ổn. Dù bạn không học cách sử dụng Chat GPT, cuộc sống của bạn vẫn rất ổn. Buông bỏ không phải là trốn tránh mà để tiến lên một nấc thang cao hơn của tâm thức. Để khi quay trở về cuộc sống hiện tại, bạn sẽ biết mình có thực sự cần mạng xã hội, cần Chat GPT hay công việc trước kia nữa không. Bạn vẫn muốn làm gì, và không muốn làm gì. Bạn sẽ làm những điều thực sự có ý nghĩa với bản thân mình, kể cả điều đó không phải là trend hay xu hướng, miễn là nó làm bạn cảm thấy an yên, hạnh phúc và thỏa mãn.
Leave a Reply